PMC स्थायी समितीची 12 एकर जागा BPCL ला देण्यास मंजुरी; अवघ्या ₹1 प्रति एकर वार्षिक दराने 27 वर्षांचा करार
पुणे : पुणे शहरातील ओल्या कचऱ्याच्या व्यवस्थापनाला गती देण्यासाठी महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पुणे महानगरपालिकेच्या (PMC) स्थायी समितीने फुरसुंगी-उरुळी देवाची डेपोमधील 12 एकर जागा Bharat Petroleum Corporation Limited (BPCL) ला Bio-CNG प्रकल्प उभारण्यासाठी देण्यास मंजुरी दिली आहे.
या जागेवर दररोज 300 Metric Tonnes (TPD) क्षमतेचा Bio-CNG प्रकल्प उभारण्याचे प्रस्तावित आहे. शहरातून संकलित होणाऱ्या वर्गीकृत ओल्या व सेंद्रिय कचऱ्यावर प्रक्रिया करून त्यापासून स्वच्छ Bio-CNG तयार करण्यात येणार आहे.
BPCL उचलणार प्रकल्पाचा संपूर्ण आर्थिक भार
या प्रकल्पाचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे PMC वर प्रकल्पाच्या उभारणीचा मोठा आर्थिक भार पडणार नाही. उपलब्ध माहितीनुसार प्रकल्पाचे बांधकाम, देखभाल आणि संचालनाचा खर्च BPCL करणार आहे.
PMC कडून BPCL ला 12 एकर जागा प्रति एकर केवळ ₹1 वार्षिक भाड्याने उपलब्ध करून देण्याचा प्रस्ताव आहे. हा करार एकूण 27 वर्षांसाठी असेल. त्यामध्ये सुरुवातीची 2 वर्षे प्रकल्प उभारणीसाठी, तर पुढील 25 वर्षे प्रकल्पाच्या Operations & Maintenance साठी असतील.
PMC ची जबाबदारी काय असणार?
महापालिकेची प्रमुख जबाबदारी प्रकल्पाला आवश्यक प्रमाणात segregated wet waste उपलब्ध करून देण्याची असेल. त्याचबरोबर प्रकल्पासाठी आवश्यक access road, boundary wall आणि मूलभूत utility connections यांसारख्या पायाभूत सुविधा PMC कडून उपलब्ध करून दिल्या जातील.
मात्र प्रकल्प चालविताना होणारा नियमित वीज, पाणी किंवा इतर utility वापराचा मासिक खर्च BPCL कडून केला जाणार असल्याचे प्रस्तावात नमूद आहे.
पुण्यात दररोज 1,000 ते 1,100 टन ओला कचरा
पुणे शहरात सध्या दररोज अंदाजे 1,000 ते 1,100 टन ओला कचरा निर्माण होतो. त्या तुलनेत उपलब्ध माहितीप्रमाणे शहराची विद्यमान ओला कचरा प्रक्रिया क्षमता सुमारे 595 TPD आहे.
यामुळे निर्माण होणारा कचरा आणि त्यावरील उपलब्ध प्रक्रिया क्षमता यामध्ये मोठी तफावत आहे. नवीन 300 TPD Bio-CNG Plant कार्यान्वित झाल्यानंतर ही तफावत कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
पुण्याला भविष्यात 1,375 TPD क्षमतेची गरज
Solid Waste Management मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार पुणे शहराला भविष्यात सुमारे 1,375 TPD ओला कचरा प्रक्रिया क्षमतेची आवश्यकता भासण्याचा अंदाज आहे.
त्यामुळे फुरसुंगी-उरुळी देवाची येथील प्रस्तावित 300 TPD प्रकल्प शहराच्या कचरा व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरू शकतो. ओल्या कचऱ्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावण्यासोबत त्यापासून उपयोगी Bio-CNG इंधन.
कचऱ्यापासून स्वच्छ इंधनाकडे पुण्याचे आणखी एक पाऊल
ओल्या कचऱ्याची विल्हेवाट ही पुण्यासमोरील मोठ्या नागरी समस्यांपैकी एक आहे. BPCL चा प्रस्तावित Bio-CNG प्रकल्प प्रत्यक्ष कार्यान्वित झाल्यानंतर त्याची वास्तविक प्रक्रिया क्षमता आणि कामगिरी महत्त्वाची ठरेल. शहरातील दुसऱ्या 300 TPD Bio-CNG प्रकल्पाच्या क्षमतेच्या वापराबाबत PMC ने यापूर्वी तांत्रिक ऑडिट करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
त्यामुळे नवीन प्रकल्पाच्या उभारणीबरोबरच नियमित monitoring, प्रत्यक्ष किती कचऱ्यावर प्रक्रिया होते आणि Bio-CNG उत्पादन किती होते, याकडेही लक्ष राहणार आहे.
